Faydalı Model Rehberi
Faydalı Model Nedir?
Faydalı model, teknik bir probleme çözüm getiren yeni buluşların korunmasını sağlayan bir sınai mülkiyet hakkıdır. Patente göre daha kısa sürede ve daha az maliyetle elde edilebilen faydalı model, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler, akademisyenler ve bireysel buluşçular için ideal bir koruma yöntemidir.
Yenilik
Tekniğin bilinen durumuna göre yeni olmalıdır.
Sanayiye Uygulanabilirlik
Endüstriyel alanda üretilebilir olmalıdır.
Araştırma İnceleme
Patente göre daha hızlı tescil süreci.
Patentten Farkları
| Özellik | Faydalı Model | Patent |
|---|---|---|
| İnceleme Süreci | Şekli inceleme (daha hızlı) | Detaylı teknik inceleme (daha uzun) |
| Koruma Süresi | 10 yıl | 20 yıl |
| Başvuru Maliyeti | Daha düşük | Daha yüksek |
| Buluş Basamağı | Aranmaz | Zorunlu kriter |
| Uygun Buluşlar | Daha çok mekanik buluşlar | Her türlü buluş |
Kimler Başvurabilir?
Faydalı model başvurusu, buluşu yapan kişi veya onun hukuki halefleri tarafından yapılabilir. Özellikle aşağıdaki gruplar için uygundur:
- Akademisyenler: Üniversitelerde geliştirilen yenilikçi çözümler için
- Öğrenciler: Bitirme projeleri veya akademik çalışmalar sonucu ortaya çıkan buluşlar için
- Araştırma Grupları: Ortak çalışmalar sonucu geliştirilen yenilikler için
- KOBİ'ler: Maliyet-etkin koruma arayan küçük ve orta ölçekli işletmeler için
- Bireysel Buluşçular: Kişisel olarak geliştirilen yenilikçi çözümler için
Başvuru Süreci
Faydalı model başvuru süreci, aşağıdaki adımlardan oluşmaktadır. Üniversite bünyesinde yapılan buluşlar için öncelikle üniversite TTO'ya başvuru yapılması gerekmektedir.
Ön Değerlendirme
Üniversite TTO'ya buluş bildirim formu ile başvuru yapılır ve ön değerlendirme gerçekleştirilir.
Başvuru Hazırlığı
Tarifname, istemler ve özet hazırlanır, gerekli çizimler oluşturulur.
TÜRKPATENT Başvurusu
Hazırlanan belgeler ve başvuru formu ile TÜRKPATENT'e resmi başvuru yapılır.
Tescil ve Koruma
Şekli inceleme sonrası uygun bulunan başvurular tescil edilir ve koruma başlar.
Gerekli Belgeler
- Başvuru Formu: Buluş sahibi ve buluşa ilişkin temel bilgileri içerir
- Tarifname: Buluşun detaylı teknik açıklaması
- İstemler: Korunması talep edilen buluşun teknik özelliklerini tanımlayan bölüm
- Özet: Buluşun kısa teknik özeti
- Resimler: Buluşu açıklayıcı teknik çizimler (gerekli ise)
- Başvuru Ücreti Dekontu: Yasal harç ve ücretlerin ödendiğini gösterir belge
Koruma Süresi ve Haklar
Faydalı model belgesi, başvuru tarihinden itibaren 10 yıllık bir koruma sağlar. Bu süre içinde belge sahibi, buluşu üzerinde aşağıdaki haklara sahiptir:
- Buluşun izinsiz üretilmesini, satılmasını ve kullanılmasını engelleme hakkı
- Buluşu lisanslama ve devretme hakkı
- İhlal durumunda yasal yollara başvurma hakkı
- Buluştan ekonomik fayda sağlama hakkı
Koruma süresi uzatılamaz veya yenilenemez. Süre sonunda buluş, kamu malı haline gelir ve herkes tarafından serbestçe kullanılabilir.
Faydalı Model vs. Patent: Ne Zaman Hangisi Tercih Edilmeli?
Buluşunuz için hangi koruma türünün daha uygun olduğuna karar verirken aşağıdaki faktörleri değerlendirebilirsiniz:
| Faydalı Model Tercih Edilebilir | Patent Tercih Edilebilir |
|---|---|
| Buluşunuz mekanik bir cihaz, alet veya aparatsa | Buluşunuz kimyasal formül, ilaç veya biyoteknoloji alanındaysa |
| Hızlı koruma ihtiyacınız varsa | Daha uzun süreli koruma istiyorsanız |
| Buluşunuzun ticari ömrü kısaysa | Buluşunuzun ticari ömrü uzunsa |
| Başvuru maliyetlerini düşük tutmak istiyorsanız | Güçlü ve kapsamlı bir koruma istiyorsanız |
| Buluşunuz küçük iyileştirmeler içeriyorsa | Buluşunuz önemli bir teknolojik atılım sağlıyorsa |